prikkelbare darm tekenen
Laatst bijgewerkt: 10-07-2020

Onze selectiecriteria

16Onderzochte producten

28Bestede uren

17Beoordeelde onderzoeken

81Verzamelde opmerkingen

Heb je vaak buikpijn, buikkrampen en problemen met poepen? Deze symptomen kunnen duiden op het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS). Veel mensen hebben last van een spastische darm. Hoewel een spastische darm elk individu op een andere manier beïnvloedt en frustratie veroorzaakt bij zowel patiënten als gezondheidswerkers, kun je veel doen om de symptomen te verminderen en zo de kwaliteit van je leven te verbeteren.

Dieet, supplementen en stressmanagement zijn waardevolle hulpmiddelen voor de behandeling van het prikkelbare darm syndroom. Wil je weten of een supplement je helpt bij de symptomen? Of wil je meer te weten te komen over de juiste voeding? In deze gids vind je bijgewerkte, nuttige en wetenschappelijke informatie over deze veelvoorkomende darmstoornis.

Belangrijk om te weten

  • Een spastische darm, ook bekend als het prikkelbare darmsyndroom (PDS), is een chronische darmstoornis waarbij de beweeglijkheid van het darmstelsel chronisch is verstoord. Het is een aandoening die onder andere buikpijn, een veranderde stoelgang, diarree, obstipatie, winderigheid en een opgeblazen gevoel kan veroorzaken.
  • Hoewel de factoren die deze ziekte veroorzaken nog niet volledig zijn opgehelderd, speelt voeding een fundamentele rol bij de behandeling van een spastische darm. Bepaalde supplementen, zoals probiotica en psyllium, kunnen ook helpen.
  • Om het beste supplement voor de behandeling van een spastische darm te vinden, moet je op een aantal belangrijke aankoopcriteria letten, zoals de stam en dosering van probiotica, de aanwezigheid van allergenen en de kwaliteitscertificeringen van het product.

Onze selectie: De beste supplementen voor een spastische darm

Een spastische darm kan symptomen zoals diarree, obstipatie of een combinatie van deze aandoeningen veroorzaken. Bij PDS gaan de bewegingen van de darm te snel of juist te langzaam. Gelukkig zijn er voedingssupplementen die je kunnen helpen bij de behandeling van een spastische darm. Hieronder vind je een selectie met de beste producten die op de markt verkrijgbaar zijn:

Het beste supplement bij gasophoping, diarree en verstopping

Het middel van Lucovitaal is een medisch hulpmiddel ter verlichting van de symptomen van gasophoping in de buikstreek en de hierdoor veroorzaakte pijn bij mensen met PDS.

De capsules helpen tegen een opgeblazen gevoel, uitgezette buik, vol gevoel, boeren en pijn door gasophoping. De fabrikant raadt aan om de capsules samen met een glas water en wat voedsel, of na een maaltijd in te nemen. Kopers waarderen de snelle werking van dit product.

Het beste probioticum voor een spastische darm

Het supplement van het bekende en betrouwbare merk A. Vogel is een supplement met 3 miljard bacteriën die van nature in de darm voorkomen. Het probioticum in poedervorm is zeer gemakkelijk in te nemen.

De bacteriën zijn afkomstig van vijf verschillende culturen, waaronder de Bifidobacterium bifidum en Enterococcus faecium. De fabrikant raadt aan om het supplement in lauwwarm water op te lossen en voor een van de hoofdmaaltijden in te nemen.

Het beste supplement bij een spastische darm met extract uit Berberis Aristata

Berberine is een belangrijke bioactieve stof onder andere in de wortels, stam, bast en bessen van het plantengeslacht Berberis. Vitals maakt gebruik van een zeer zuiver extract uit de wortels van de Berberis aristata.

Het supplement ondersteunt de bloedsuikerregulatie en het normale vetmetabolisme. Daarnaast is berberine ook gunstig voor het cholesterolgehalte. De capsules zijn dankzij de vorm en de fijne coating zeer eenvoudig in te nemen.

Het beste supplement bij een spastische darm met natuurlijke ingrediënten

De Intensive Colon Cleanse is een detox-supplement dat helpt tegen een opgeblazen gevoel en gasvorming. De ingrediënten ondersteunen de enzymen en de goede bacteriën in de darmen. Elke capsule bevat een mix van 12 volledig natuurlijke ingrediënten die de darmen nodig hebben om goed te functioneren.

De capsules zijn verpakt met regulerende natuurlijke vezels. Het product is gemaakt in Engeland, volgens zeer strenge veiligheidsmaatregelen. Echt een aanrader dus!

Alles wat je moet weten over spastische darmen

Hoewel het prikkelbare darmsyndroom een darmaandoening is die veel mensen treft, bestaat er nog geen behandeling om er volledig vanaf te komen. Het juiste dieet, bepaalde supplementen en stressmanagement helpen de symptomen echter op afstand te houden. Hieronder leggen we uit wat het prikkelbare darmsyndroom precies inhoudt, wat de beste voeding is en geven we antwoord op de meest gestelde vragen over deze aandoening.

Meisje met een gezonde spijsvertering

Het FODMaP-dieet bestaat uit het verminderen van de inname van voedingsmiddelen die rijk zijn aan fermenteerbare koolhydraten zoals fructose, lactose, fructanen, polyolen, galactanen en galactooligosacchariden. 
(Bron: Guillem: 93080327/ 123rf.com)

Wat is een spastische darm precies?

Een spastische darm, ook wel bekend als het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) is een chronische darmstoornis waarbij de beweeglijkheid van het darmstelsel chronisch is verstoord. Het is een aandoening die onder andere buikpijn, een veranderde stoelgang, diarree, obstipatie, winderigheid en een opgeblazen gevoel kan veroorzaken. Andere veel voorkomende symptomen zijn slijm in de ontlasting of pijn bij het poepen (1, 2).

De oorzaken die dit syndroom veroorzaken zijn nog steeds niet volledig in kaart gebracht, omdat het niet gerelateerd is aan structurele schade, infecties of metabole problemen. Bij mensen met PDS zijn micro-ontstekingen van de darmwand, verminderde beweeglijkheid, onbalans van de darmflora en immuundisfunctie zichtbaar (1, 2, 3).

Momenteel wordt de diagnose van een spastische darm gebaseerd op de symptomen. Volgens de Rome IV-criteria lijdt een persoon aan het prikkelbare-darmsyndroom als hij of zij gedurende 3 maanden, tijdens 4 dagen per maand of 1 dag per week, terugkerende buikpijn heeft en voldoet aan ten minste 2 van de volgende symptomen (2, 4):

  1. De pijn houdt verband met de stoelgang en kan soms verminderen als je naar het toilet bent geweest.
  2. Er is een verandering in de frequentie van naar het toilet gaan. Het kan zijn dat je minder of juist vaker naar de wc moet, afhankelijk van het feit of je last hebt van obstipatie of diarree.
  3. Er is een verandering in de consistentie van de ontlasting. Je ontlasting kan vloeibaarder of zachter worden als je last hebt van diarree, of juist harder en droger als de spastische darm gepaard gaat met obstipatie.

Encarnación ArriazaDoktor

“Het probioticum Bifidobacterium infantis 35624 zorgt voor een significante verbetering van prikkelbare darmsymptomen, vermindering van buikpijn, ongemak, een opgeblazen gevoel en problemen met de darmmobiliteit.”

Hoe kun je een spastische darm behandelen?

Er is niet één specifieke behandeling die werkt voor alle PDS-patiënten. Omdat er geen remedie is voor een spastische darm, is de behandeling voornamelijk gericht op het verlichten van symptomen zoals buikpijn, diarree en obstipatie. Dieet- en stressmanagement zijn basisstrategieën om de stoornis onder controle te houden. De prikkelbare darmbehandeling moet op het individu worden afgestemd en kan uit de volgende onderdelen bestaan:

  • Farmacotherapie: Er zijn verschillende medicijnen om een spastische darm te behandelen. Hulpmiddelen zoals krampstillers, medicijnen tegen diarree en winderigheid, milde laxeermiddelen en psychotrope geneesmiddelen worden vaak voorgeschreven. Ook supplementen met probiotica, psyllium en pepermuntolie kunnen een grote hulp zijn. De meeste mensen gebruiken medicijnen alleen in tijden van crisis (1, 6).
  • Dieet: De juiste voeding is essentieel voor de behandeling van diarree en obstipatie die voortkomen uit PDS. Bepaalde voedingsmiddelen kunnen de symptomen verergeren, hoewel deze gevoeligheid verschilt van persoon tot persoon. Het FODMAP-dieet is zeer gunstig voor veel mensen met een spastische darm die vooral last hebben van diarree (1, 3). Je leest hierover meer verderop in deze gids.
  • Psychotherapie: Een spastische darm kan erger worden in tijden van angst, depressie en slaapstoornissen. Om deze reden kan psychotherapie helpen om de levenskwaliteit van mensen met de darmstoornis te verbeteren (3, 7).
  • Stressmanagement: Meditatie, mindfulness en spierontspanning helpen de stressniveaus te verlagen en dragen bij sommige personen bij aan een significante vermindering van de symptomen (7) .
  • Lichamelijke activiteit: Het beoefenen van lichaamsbeweging helpt de symptomen van een spastische darm te verlichten. We raden aan om tenminste 3 tot 5 keer per week gedurende 30 tot 60 minuten flink te bewegen (3, 8).

Hieronder vind je een tabel met de werking van medicijnen die worden voorgeschreven voor de behandeling van een spastische darm:

Soort medicijn Functie Voorbeelden
Krampstillers Verminderen de onvrijwillige samentrekking van de darmen en veroorzaken pijn die ontstaat door een spastische darm. Cimetropiumbromide

Mebeverine

Trimebutine

Hyoscine

Dicycloverine

Medicijnen tegen diarree Vertragen de stoelgang. Loperamide

Lidamidine

Milde laxeermiddelen Oplosbare vezels dragen bij aan de vorming van ontlasting en verbeteren de stoelgang. Andere soorten laxeermiddelen stimuleren direct de darmmotiliteit. Ze worden vooral voorgeschreven aan mensen met het prikkelbare darm syndroom die veel last hebben van obstipatie. Psyllium

PEG (polyethyleenglycol)

Lactulose

Natriumpicosulfaat

Medicijnen tegen winderigheid Voorkomen de overmatige ophoping van gassen in de darm die een opgezette buik en pijn kunnen veroorzaken. Zorgen ervoor dat darmgassen het lichaam verlaten. Dimethicon

Actieve kool

Psychotrope medicijnen Hebben een visceraal analgetisch effect bij hevige buikpijn. Dienen ook om psychologische comorbiditeiten van de prikkelbare dikke darm aan te pakken, zoals depressie en angst. Tricyclische antidepressiva (amitriptyline, imipramine)

Serotonineheropnameremmers (venlafaxine, fluoxetine, citalopram)

Welke supplementen helpen bij een spastische darm?

Bepaalde supplementen kunnen verlichting bieden bij PDS-klachten. Er zijn veel producten die de symptomen van PDS verminderen en zo de kwaliteit van je leven verbeteren, met een zeer laag risico op bijwerkingen. De beste supplementen voor de behandeling van een spastische darm zijn:

  • Probiotica: Probiotische bacteriën hebben een gunstig effect door zichzelf in de darm te plaatsen en het evenwicht van de microbiota te herstellen: de micro-organismen die normaal in de darmomgeving leven. In het geval van een spastische darm kan er sprake zijn van viscerale overgevoeligheid, ontstekingen en bacteriële overgroei. Probiotica neutraliseren deze reacties (5, 6). Maar niet iedere probiotische stam kan worden gebruikt om een ​​prikkelbare darm te behandelen. Het meest bestudeerde en aanbevolen probioticum is de bacterie Bifidobacterium infantis 35624, die pijn, een opgeblazen gevoel en een veranderde stoelgang bij het prikkelbare darm syndroom aanzienlijk verlicht (9).
  • Prebiotica: Houden water vast waardoor de ontlasting zachter wordt. Prebiotica helpen constipatie te verlichten zonder de buikpijn te verergeren. Psyllium, een oplosbare vezel die afkomstig is van de schil van de Plantago ovata-plant, werkt als een prebioticum en dient als voedsel voor de nuttige bacteriën in de darm (1.6).
  • Essentiële pepermuntolie: Dit soort olie wordt verkregen uit de plant Mentha x piperita. Het actieve ingrediënt is menthol, dat een krampstillend effect heeft en winderigheid vermindert. We raden aan om voor pepermuntolie in capsulevorm te kiezen, om ongewenste effecten zoals oprispingen en misselijkheid te voorkomen (6, 10).
sap voor een goede spijsvertering

Hoewel de factoren die deze ziekte veroorzaken nog niet volledig zijn opgehelderd, speelt voeding een fundamentele rol bij de behandeling van een spastische darm.
(Bron: Lisa870: 50231030/ 123rf.com)

Wat is het FODMaP-dieet?

Het FODMaP-dieet is een van de behandelingen die kunnen helpen bij een prikkelbare darm. Het dieet bestaat uit het verminderen van de consumptie van voedingsmiddelen die rijk zijn aan fermenteerbare koolhydraten: fructose, lactose, fructanen, polyolen, galactanen en galactooligosacchariden. Waarom is dit belangrijk? Gefermenteerde koolhydraten produceren gassen en veroorzaken de symptomen die bij een prikkelbare darm horen, zoals winderigheid, buikpijn en een opgeblazen gevoel (2, 14).

De effecten van het FODMaP-dieet worden momenteel verder onderzocht. Er zijn mensen die het dieet hebben gevolgd en goede resultaten hebben behaald. Het is echter een zeer streng dieet, dat nooit mag worden gedaan zonder medisch toezicht. Dat geldt al helemaal als je het dieet voor een periode van meer dan 6 weken volgt. Na deze periode moet je namelijk sommige voedingsmiddelen weer in je voeding opnemen om te controleren of je het voedsel tolereert (2, 14). In de tabel hieronder zie je welke voedingsmiddelen je wel en niet moet consumeren volgens het FODMaP-dieet:

Voedselgroep Voedingsmiddelen rijk aan FODMaP’s en dus niet aanbevolen voor een spastische darm Voedingsmiddelen arm aan FODMaP’s en dus wel aanbevolen voor een spastische darm
Suikers en zoetstoffen Sucrose, honing, snoepjes, jam en siroop. Niet-calorische zoetstoffen van het type suikeralcohol, bijvoorbeeld xylitol van suikervrije kauwgom, worden ook niet aanbevolen. Worden over het algemeen niet aanbevolen, zelfs de light-versies van jam en snoepjes niet.
Fruit Appel, peer pruim, abrikoos, perzik, kers, watermeloen, gedroogd fruit. Citrus, banaan, kiwi, ananas, braam, framboos, aardbei, hoewel de laatst genoemde met mate.
Groenten Asperges, ui, knoflook, prei, kool, spruitjes, bloemkool, mais, artisjok en bietjes. Wortel, pompoen, tomaat, komkommer, sperziebonen, courgette en aubergine. Snijbiet, aardappel en groene paprika met mate.
Zuivel Melk. Yoghurt en kaas met mate. Lactosevrije melk.
Granen Volkorenbrood, volkoren crackers en tarwezemelen. Alle soorten rijst b.v. Basmati, Pandan, Risotto rijst, glutenvrije pasta en pasta van puur spelt, wit brood en quinoa.
Peulvruchten Linzen, kikkererwten en bonen. Worden over het algemeen niet aanbevolen.
Pinda’s en noten Walnoten, amandelen, hazelnoten en pinda’s. Worden over het algemeen niet aanbevolen, alleen in groentedranken.
Vlees en eieren Vleeswaren. Vers vlees dat niet wordt bewerkt. Dit kan gevogelte, kalfsvlees, wit- en verse vis zijn. Ook eieren zijn toegestaan.
Drankjes Bier, zoete wijnen, frisdrank met of zonder suiker en vruchtensappen. Water, thee en droge wijnen.

We adviseren begeleiding door een voedingsdeskundige. Het is belangrijk dat de testfase zeer zorgvuldig gedaan wordt en dat regelmatig klachten gemeten worden zodat je na afloop kunt beoordelen of het dieet werkzaam is.

stukjes zalm klaar om te koken

Het FODMaP-beperkt dieet is eigenlijk geen dieet maar een cursus waarin je leert welke voedingsmiddelen je klachten veroorzaken. 
(Bron: Nitr: 94914344/ 123rf.com)

Waar moet je op letten bij je aankoop?

Er is niet één specifieke behandeling die werkzaam is voor alle PDS-patiënten. Gelukkig zijn er wel veel dingen die je zelf kunt doen. Geen stress, voldoende beweging en de juiste voeding helpen bij de behandeling van een spastische darm. Ook zijn er verschillende supplementen voor een prikkelbare darm op de markt, waaronder probiotica, psyllium en pepermuntolie. De meeste mensen weten echter niet waar ze op moet letten bij de aankoop van dergelijk product. Om je hierbij te helpen, vind je hieronder een lijst met de belangrijkste criteria waar je op moet letten bij je aankoop:

Stammen en dosis van probiotica

De hoeveelheid bacteriën die door een probioticum wordt geleverd, wordt gemeten in kolonievormende eenheden, in het Engels bekend als: Colony Forming Units, afgekort tot CFU. Om een ​​supplement effectief te laten zijn, moet deze ten minste 100 tot 1 miljard CFU’s per portie leveren. Deze informatie kun je terugvinden op het etiket van het desbetreffende voedingssupplement (5).

Er zijn ook probiotica-stammen die speciaal geschikt zijn voor een spastische darm, die dienen om buikpijn te verminderen, de stoelgang te reguleren en gasvorming en een opgeblazen gevoel te verminderen. Hieronder zie je welke stammen dit zijn (9, 16):

  • Bifidobacterium infantis 35624
  • Bifidobacterium longum BB536
  • Lactobacillus plantarum 299v
  • Lactobacillus rhamnosus GG

Allergenen

Als iemand met een spastische darm een ​​FODMAP beperkt-dieet volgt, moet hij of zij de consumptie van lactose zoveel mogelijk vermijden. Het is dan raadzaam om supplementen te kiezen die ook volledig lactosevrij zijn. Mensen met coeliakie of een glutenintolerantie raden we aan op zoek gaan naar het zegel dat garandeert dat het product vrij is van de voedingsstoffen waar je niet tegen kunt.

Hoewel de meeste prikkelbare darmsupplementen lactose- en glutenvrij zijn, ben je er hiermee niet zeker van dat er geen andere allergenen in zitten, zoals soja of eieren. Als je last hebt van een voedselallergie moet je daarom altijd de ingrediëntenlijst lezen om de aanwezigheid van het allergeen in kwestie uit te sluiten.

Ramón ArgósArts aan de Universitaire Kliniek van Navarra

“Lichaamsbeweging verbetert de spijsvertering, helpt gasvorming te verminderen en verbetert de stoelgang.”

Kwaliteitscertificeringen

Kwaliteitscertificeringen van supplementen garanderen dat wat op het voedingsetiket staat, ook echt waar is. In het geval van supplementen voor een prikkelbare darm, bevestigen deze certificeringen onder meer de veiligheid van het product, de dosis actieve ingrediënten en de afwezigheid van allergenen. De belangrijkste certificeringen die je tegen kunt komen zijn:

  • GMP: Good Manufacturing Practices, een kwaliteitsborgingssysteem voor de humane en veterinaire farmaceutische industrie, de cosmetische industrie en de voedingsmiddelenindustrie.
  • HACCP: Hazard Analysis and Critical Control Points, een risico-inventarisatie voor voedingsmiddelen.
  • ISO 9001:  International Organization for Standardization, een norm die eisen stelt aan het kwaliteitsmanagementsysteem van een organisatie.

Samenvatting

Een spastische darm, ook wel bekend als het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) is een chronische darmstoornis waarbij de beweeglijkheid van het darmstelsel chronisch is verstoord. Het is een aandoening die onder andere buikpijn, veranderde stoelgang, diarree, obstipatie, winderigheid en een opgeblazen gevoel kan veroorzaken. Andere veel voorkomende symptomen zijn slijm in de ontlasting of pijn bij de stoelgang. Het is een aandoening waar veel mensen last van hebben.

Hoewel het prikkelbare darm syndroom een darmaandoening is die veel mensen treft, bestaat er nog geen behandeling om er volledig vanaf te komen. Gelukkig kun je veel zelf doen: de juiste voeding, supplementen en stressmanagement helpen pijn, gasvorming en een opgeblazen gevoel te verminderen. Probiotica, Psyllium en pepermuntolie zijn supplementen die de symptomen van het prikkelbare darm syndroom kunnen verlichten.

Vond je onze gids over spastische darmen interessant? Laat hieronder een reactie achter of deel het artikel met je vrienden en familie op je social media. Als je meer wilt weten over andere superfoods zoals glucomannan, blader dan eens door onze overige artikelen.

(Bron van de header afbeelding: Zykava: 126647652/ 123rf.com)

Referenties (17)

1. Baldomero López V, Llames L. Diarrea aguda y crónica. Estreñimiento. Síndrome de intestino irritable. Enfermedad diverticular. En: Rodota E, Castro M. Nutrición clínica y Dietoterapia. Editorial Panamericana. 2012.
Bron

2. Fragoso Arbelo T, Milán Pavón R. El síndrome de intestino irritable como causa de dolor abdominal crónico [Internet]. 2018.
Bron

3. Carmona Sánchez R et al. Consenso mexicano sobre el síndrome de intestino irritable [Internet]. 2016.
Bron

4. Schmulson M, Drossman D. What Is New in Rome IV [Internet]. 2017.
Bron

5. Guzmán E, Montes P, Monge E. Probióticos, prebióticos y simbióticos en el síndrome de intestino irritable [Internet]. 2012.
Bron

6. Remes Troche J et al. Tratamiento farmacológico del síndrome de intestino irritable: revisión técnica [Internet]. 2010.
Bron

7. Eriksson E, Andrén K, Kurlberg G, Eriksson H. Aspects of the non-pharmacological treatment of irritable bowel síndrome [Internet]. 2015.
Bron

8. Johannesson E et al. Physical Activity Improves Symptoms in Irritable Bowel Syndrome: A Randomized Controlled Trial [Internet]. 2011.
Bron

9. Yuan F et al. Efficacy of Bifidobacterium infantis 35624 in patients with irritable bowel syndrome: a meta-analysis [Internet]. 2017.
Bron

10. Alammar N et al. The impact of peppermint oil on the irritable bowel syndrome: a meta-analysis of the pooled clinical data [Internet]. 2019.
Bron

11. Perona M. ¿La fibra mejora o empeora el síndrome del intestino irritable? [Internet]. 2009.
Bron

12. Torresani M, Somoza M. Capítulo 7: Patologías intestinales. En: Lineamientos para el cuidado nutricional. Editorial Eudeba. 2009.
Bron

13. Longo E, Navarro E. La técnica dietoterápica en las enfermedades intestinales. En: Técnica dietoterápica. Editorial El Ateneo. 2004.
Bron

14. Figueroa C. Dieta baja en FODMAP en el síndrome de intestino irritable [Internet]. 2015.
Bron

15. Canavan C, West J, Card T. The epidemiology of irritable bowel syndrome [Internet]. 2014.
Bron

16. Ducrotté P, Sawant P, Jayanthi V. Clinical trial: Lactobacillus plantarum 299v (DSM 9843) improves symptoms of irritable bowel síndrome [Internet]. 2012.
Bron

17. Zugasti A, Estremera F, Petrina E. Dieta pobre en FODMAPs (fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols) en el síndrome de intestino irritable: indicación y forma de elaboración [Internet]. 2016.
Bron

Waarom kun je me vertrouwen?

Wetenschappelijk artikel
Baldomero López V, Llames L. Diarrea aguda y crónica. Estreñimiento. Síndrome de intestino irritable. Enfermedad diverticular. En: Rodota E, Castro M. Nutrición clínica y Dietoterapia. Editorial Panamericana. 2012.
Ga naar bron
Wetenschappelijk artikel
Fragoso Arbelo T, Milán Pavón R. El síndrome de intestino irritable como causa de dolor abdominal crónico [Internet]. 2018.
Ga naar bron
Wetenschappelijk artikel
Carmona Sánchez R et al. Consenso mexicano sobre el síndrome de intestino irritable [Internet]. 2016.
Ga naar bron
Wetenschappelijk artikel
Schmulson M, Drossman D. What Is New in Rome IV [Internet]. 2017.
Ga naar bron
Wetenschappelijk artikel
Guzmán E, Montes P, Monge E. Probióticos, prebióticos y simbióticos en el síndrome de intestino irritable [Internet]. 2012.
Ga naar bron
Wetenschappelijk artikel
Remes Troche J et al. Tratamiento farmacológico del síndrome de intestino irritable: revisión técnica [Internet]. 2010.
Ga naar bron
Wetenschappelijk artikel
Eriksson E, Andrén K, Kurlberg G, Eriksson H. Aspects of the non-pharmacological treatment of irritable bowel síndrome [Internet]. 2015.
Ga naar bron
Wetenschappelijk artikel
Johannesson E et al. Physical Activity Improves Symptoms in Irritable Bowel Syndrome: A Randomized Controlled Trial [Internet]. 2011.
Ga naar bron
Wetenschappelijk artikel
Yuan F et al. Efficacy of Bifidobacterium infantis 35624 in patients with irritable bowel syndrome: a meta-analysis [Internet]. 2017.
Ga naar bron
Wetenschappelijk artikel
Alammar N et al. The impact of peppermint oil on the irritable bowel syndrome: a meta-analysis of the pooled clinical data [Internet]. 2019.
Ga naar bron
Wetenschappelijk artikel
Perona M. ¿La fibra mejora o empeora el síndrome del intestino irritable? [Internet]. 2009.
Ga naar bron
Informatief artikel
Torresani M, Somoza M. Capítulo 7: Patologías intestinales. En: Lineamientos para el cuidado nutricional. Editorial Eudeba. 2009.
Ga naar bron
Informatief artikel
Longo E, Navarro E. La técnica dietoterápica en las enfermedades intestinales. En: Técnica dietoterápica. Editorial El Ateneo. 2004.
Ga naar bron
Informatief artikel
Figueroa C. Dieta baja en FODMAP en el síndrome de intestino irritable [Internet]. 2015.
Ga naar bron
Academisch artikelo
Canavan C, West J, Card T. The epidemiology of irritable bowel syndrome [Internet]. 2014.
Ga naar bron
Academisch artikel
Ducrotté P, Sawant P, Jayanthi V. Clinical trial: Lactobacillus plantarum 299v (DSM 9843) improves symptoms of irritable bowel síndrome [Internet]. 2012.
Ga naar bron
Academisch artikel
Zugasti A, Estremera F, Petrina E. Dieta pobre en FODMAPs (fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols) en el síndrome de intestino irritable: indicación y forma de elaboración [Internet]. 2016.
Ga naar bron